GH 2023-3 Boerderijtje in Gemert, een geliefd tafereel

Voor opmaak met illustratie in pdf: klik hier

Jan Timmers en ChatGPT

Een schilderij met als titel ’Boerderijtje in Gemert’. Het roept vragen op: waar stond dit pand? En wat weten we over de schilder? Welke bronnen kunnen we hierover raadplegen? De zoektocht naar antwoorden begint, zoals zo vaak tegenwoordig, bij ChatGPT…

Huibert Schallenberg (1883–1981) was een Nederlandse schilder die vooral bekendstaat om zijn botanische werken, stillevens en landschappen. Hij schilderde in een naturalistische stijl en legde de flora op treffende wijze vast. Daarnaast creëerde hij schilderijen van pittoreske landschappen, dorpsgezichten en havengezichten.

Een bijzonder werk in zijn oeuvre is het schilderij met de titel ‘Boerijtje in Gemert’. Dit schilderij toont een typisch Nederlands boerderijtje in het Brabantse Gemert, een dorp dat bekendstaat om zijn landelijke charme. Het schilderij is uitgevoerd in olieverf op paneel en heeft een afmeting van 33 x 26,5 cm. Het werk is gesigneerd met ‘H. Schallenberg’, wat kenmerkend is voor zijn signatuur. Schallenberg schilderde vaak meerdere versies van hetzelfde onderwerp om in zijn levensonderhoud te voorzien. Dit schilderij van het boerderijtje in Gemert is dan ook niet uniek; er zijn meerdere exemplaren bekend. Het schilderij werd zelfs gebruikt voor brief- en wenskaarten, wat aangeeft dat het werk in zijn tijd gewaardeerd werd.

Vandaag de dag zijn schilderijen van Huibert Schallenberg, waaronder ‘Boerijtje in Gemert’, gewilde verzamelobjecten. Ze worden aangeboden op kunstveilingen en in galeries, en zijn te vinden op platforms zoals Kunstveiling.nl. De schilderijen zijn geliefd vanwege hun sfeervolle weergave van het Nederlandse landschap en het vakmanschap van de kunstenaar. Als je geïnteresseerd bent in het werk van Huibert Schallenberg of op zoek bent naar een schilderij van ‘Boerijtje in Gemert’, is het raadzaam om te letten op de signatuur en de staat van het schilderij. Er zijn ook kopieën en vervalsingen in omloop, dus het is belangrijk om de authenticiteit te verifiëren voordat je tot aankoop overgaat. Kortom, ‘Boerijtje in Gemert’ is een representatief werk van Huibert Schallenberg dat zijn liefde voor het Nederlandse landschap en zijn vakmanschap als schilder weerspiegelt. Het schilderij blijft een waardevol object voor kunstliefhebbers en verzamelaars.

Bovenstaande tekst is samengesteld door ChatGPT. Ik stelde de vraag aan ChatGPT: “Kan je een artikeltje schrijven over de schilder Huibert Schallenberg en speciaal over zijn schilderijen met als titel Boerijtje in Gemert”. Mijn spellingsfout Boerijtje in plaats van Boerderijtje heeft ChatGPT keurig overgenomen. De aangeleverde tekst is geschikte informatie over het tafereel van Schallenberg, dat kennelijk in Gemert is ontstaan en dat door hem, maar ook door andere schilders regelmatig werd gekopieerd. Op de website schallenberg.nl staat dat de voorstelling van het boerderijtje in Gemert een dorpsgezicht is, dat in grote oplage en uit verschillende perspectieven werd geschilderd.

Op de website schallenberg.nl lezen we verder dat dit een zeer geliefd tafereel was en nog steeds is en dat dit schilderij de meeste kopieën en vervalsingen scoort. Mooie voorbeelden daarvan zijn schilderijen van W. de Kok en A.G. Otminghuis.

Wat ons natuurlijk het meest interesseert is, waar dit tafereeltje precies vandaan komt. Is hier een bestaand huis in Gemert nageschilderd? Maar welke variant is dan het meest natuurgetrouw? Tot nu toe is mij in Gemert geen enkel gebouwtje bekend, dat model gestaan zou kunnen hebben. Het meest voor de hand liggend is, dat Schallenberg (misschien) in Gemert een tafereel heeft gezien dat hem heeft geinspireerd en waarvan hij in de loop van de tijd diverse varianten heeft gemaakt. Kennelijk verkocht het prima en was het tafereel zo gewild dat anderen hem hebben nageschilderd. Om het schilderij te doen voorkomen als een authentieke afbeelding van een boerderijtje heeft Schallenberg meteen “in Gemert” toegevoegd aan de titel. Door die toevoeging krijgt het tafereel direct meer authenticiteit en wordt het een stuk echter. We kunnen ons nog afvragen welk straatgezicht de inspiratie is geweest van Schallenberg, maar daar zullen we waarschijnlijk niet achter komen. Wat de inspiratie ook was, je hoeft mensen uit Gemert niet te vertellen dat een “Boerderijtje in Gemert” een geliefd tafereel is. Dat weten ze in Gemert als de beste.

 

Bronnen: ChatGPT en de website schallenberg.nl. Met dank aan Frans Schallenberg voor het beschikbaar stellen van de afbeeldingen.

 

FOTOBIJSCHRIFTEN

Foto boven: Boerderijtje in Gemert, gesigneerd H. Schallenberg.

Foto Links: Variaties op het tafereel Boerderijtje in Gemert door H. Schallenberg.

Foto rechts: Nogmaals Boerderijtje in Gemert van H. Schallenberg. Duidelijk een variatie op het tafereel.

Foto boven: Een variatie geschilderd in 1959 door Willem de Kok (1993-1959). Olieverf op paneel, 37×29 cm.

Foto onder: Nogmaals een kopie. Deze keer van A.G. Otminghuis.