GH-2025-1 Wip en steel concurreren veel
José van der Aa
In Gemert kende vroeger iedereen Tinuske Steele en Door Steele, beiden kinderen van Frenske Steele die rond 1830 vanuit Aarle-Rixtel in Gemert was komen wonen. Het was een bijnaam voor de familie Vogels.
Tinuske Steele had een winkel in de Kerkstraat en verkocht huishoudelijke artikelen en gereedschappen voor binnen en buiten met onder meer bezems en schoppen. Jan Wijn – Wip in de Gemertse volksmond – zat er recht tegenover met zo’n zelfde winkel en zo ontstond in Gemert het gezegde ’Wip en Steel concurreren veel’.
Door Steele was getrouwd met Bert Jonkers en is ook in Gemert blijven wonen. De rest van de kinderen is naar dorpen in de buurt vertrokken. Door toeval kwam de werkgroep Bijnamen erachter dat de kinderen, geboren uit het echtpaar Joannes Cornelis Vogels en Joanna Hendrickx, gehuwd in 1775 in Aarle-Rixtel, deze bijnaam al hadden en voor de verspreiding hebben gezorgd. Zodoende hoorde de werkgroep dat deze bijnaam ook in Beek en Donk, Lieshout, Bakel, Deurne en Boekel bekend was. En misschien nog wel op meerdere plaatsen in de omtrek. Wat de betekenis van Steele is, daar is de werkgroep Bijnamen nog niet helemaal uit. Het zijn zeer zeker geen bezemstelen, zoals ooit geopperd is en het heeft ook niets van doen met ’stelen’ wat wel eens lachend wordt gevraagd.
Misschien dat het iets te maken heeft met klompen maken. Daar gebruikt men namelijk iepenhout voor en het schijnt dat er twee soorten iepen zijn, te weten ’fladder-iepen’ en ’steel-iepen’. Het zou kunnen zijn dat de eerste Steele iets met deze klompenmakerij te maken had en zo aan zijn bijnaam kwam. Tot op heden heeft de werkgroep Bijnamen daar nog niet echt een bevestiging van gevonden, maar de werkgroep gaat door tot ze erachter komt waar de bijnaam precies vandaan komt.
FOTOBIJSCHRIFTEN:
Links: Jan Wijn, alias Jan Wip
Rechts: Martinus Vogels, alias Tinuske Steele