GH-2025-2 KIEK NAW Grensoverschrijdend gedrag
Paul Verhees (tekst en foto)
Wie over de Rooije Hoefsedijk van Gemert richting Elsendorp rijdt (of terug) hoeft geen paspoort te tonen. Toch passeer je er een grensovergang, gemarkeerd door een heuse grenspaal. Althans, die grens was er ooit. De paal herinnert aan een conflict uit het begin van de vijftiende eeuw. De Gemertse Peel behoorde toen al van oudsher toe aan de soevereine heerlijkheid Gemert. Maar de inwoners van Bakel, Aarle en Helmond dachten daar anders over. Ze trokken in 1408 een kaarsrechte grens tussen Bakel en Handel, markeerden die met grenspalen, en eigenden zich de Gemertse Peel toe. De Duitse Orde protesteerde bij de Hertog van Brabant en die gaf toe dat de grenspalen geen enkele waarde hadden. Echter, in plaats van de Gemertse Peel terug te geven aan de rechtmatig eigenaar, eigende hij zich het gebied zelf toe. De Duitse Orde kon het terugkopen, wat ook gebeurde. Wel liet de Orde de inwoners van Gemert de rekening betalen. Alles bij elkaar toch een vroege vorm van grensoverschrijdend gedrag, dunkt mij. Had daar niet een onafhankelijke rechter paal en perk aan kunnen stellen?