Inschrijven voor cursus Academie Gemert Vorstendom kan weer

Dit jaar is het 350 jaar geleden dat de beroemdste van alle landcommandeurs van Alden Biesen,graaf Damian Hugo von Schönborn, in Mainz geboren werd. Hij stamde uit één van de invloedrijkste Duitse adellijke families.
Een veelzijdig personage is het minste wat je van hem zeggen kan. Hij cumuleerde vele ambten: hij werd landcommandeur van de balijen Biesen en Hessen, was prinsbisschop van Speyer, bisschop van Constanz en kardinaal, die tussendoor ook nog met delicate diplomatieke missies werd belast. Een man en carrière om U tegen te zeggen.
Niet alleen in de balije Alden Biesen, waar Gemert als Commanderij toe behoort, maar overal waar hij ’thuis’ was, liet hij sporen na in organisatie en architectuur, met als architect niemand minder dan Balthasar Neumann. (Zo beroemd dat hij prijkte op het laatste Duitse 50-Mark biljet.)
Von Schönborn was degene die opdracht gaf om kasteel Alden Biesen en ook het kasteel van Gemert opnieuw op te trekken en meer aan te passen aan de toentertijd geldende architectuur en verfraaiing. Ook hier met als architect Balthasar Neumann.
Dit en meer feiten en wetenswaardigheden kun je vernemen in de cursus Gemert Vorstendom I die door de Academie Gemert Vorstendom – een werkgroep van de Heemkundekring De Kommanderij Gemert – wordt verzorgd.  Een cursus die de geschiedenis van Gemert als Vorstendom belicht. De gehele ‘basis’cursus bestaat uit twee blokken van zes lessen, waarin acht lectoren de geschiedenis van Gemert behandelen, van de eerste bewoners in de oudheid tot het huidige Gemert met zijn kerkdorpen Handel, De Mortel en Elsendorp (het werkgebied van heemkundekring De Kommanderij Gemert). Beide blokken zijn afzonderlijk te volgen.
De cursus Gemert Vorstendom I zet uiteen hoe Gemert tussen 1050 en 1794 aan zijn de soevereine status kwam en wat dat inhield. Gemert was in die tijd ‘eene Vrije Soevereine Rijksheerlijkheid’, een heus minivorstendom.
In het eerste blok wordt de periode van de Heren van Gemert belicht, het adellijke geslacht dat voor de komst van de Duitse Orde zijn macht uitoefende over Gemert. Daarna wordt  aandacht besteed aan de rol van de Duitse Orde in Europa en specifieker in de Lage Landen. Aansluitend komt aan bod de geschiedenis van de Latijnse School en het bestuur van Gemert door de eeuwen heen.
Hoe de ondergrond van Gemert met zijn waterhuishouding aan de Peelrandbreuk bepalend was voor de ontwikkeling van Gemert en hoe Gemert door de Franse Revolutie in 1794 zijn onafhankelijke status verloor, komen in het tweede lesblok aan de orde. Daarin wordt ook stil gestaan bij de nieuwe tijd die na de Franse revolutie aanbrak, de geschiedenis van de wevers en de textielnijverheid en de komst van de Indische Nederlanders in de jaren vijftig van de vorige eeuw. 
Elk blok van zes lesavonden sluit af met een toets en een getuigschrift. Het doorlopen van beide blokken van de cursus Gemert Vorstendom I levert het certificaat ‘Gemertoloog’ op. De kosten voor zes lesavonden bedragen € 90. De deelnemers ontvangen een map met hand-outs. De eerstvolgende cursus begint op woensdag 28 oktober 2026 van 19.30 tot 21.30 uur en vindt plaats op de eerste verdieping van de Heemkamer aan de Ruijschenberghstraat 3b in Gemert.
Er zijn nog enkele plaatsen. Mensen die graag wat meer willen weten over Gemert van vroeger en hoe het was te leven in een dorp onder de hoede van de Duitse oftewel Teutonische Orde kunnen inschrijven door een mail te sturen naar secretaris@hkkgemert.nl

 

Publicatiedatum dinsdag 22  september 2026