Tonnie van den Boom wint weer Grooët Gímmers Dikteej
Evenals vorig jaar won Tonnie van den Boom op donderdag 9 april het Grooët Gímmers Dikteej van heemkundekring De Kommanderij Gemert en bibliotheek de Lage Beemden. Van de Boom eindigde vaker in de topdrie, maar ging nu dus voor de tweede keer achter elkaar met de eerste prijs aan de haal. Tonnie zal vroeger in haar ouderlijk huis annex café op Koks veel Gemertse woorden en uitdrukkingen gehoord hebben. Vier deelnemers konden een tweede prijs uitzoeken.
Dora van de Weijer vertelde als intermezzo in sappig Gemerts dialect het verhaal dat ze als kind met haar moeder in Helmond een klok ging kopen. Toen haar vader vond dat ze lang waren weggebleven en vroeg “Weet je wel hoe laat het is”, antwoordde moeder: “Nee, we hebben de klok nog niet uitgepakt.”
Grappig was trouwens dat tijdens haar verhaal de klok in het Boerenbondsmuseum luidde. Ongeplande timing.
BIJ DE FOTO: Tonnie van den Boom heeft haar eerste prijs uitgezocht.
Voor meer foto’s van het Grooët Gímmers Diktjee klik HIER
Publicatiedatum donderdag 9 april 2026
Boeiende lezing over kapellekes en volksgeloof in Brabant
Paul Spapens uit Moergestel hield op donderdag 2 april een boeiende lezing over kapellekes en volksgeloof in Brabant. Gemert kwam royaal aan bod met het Esdonks kapelleke, het St.-Joriskapelleke, de dagkapel in de St.-Janskerk en het zomerkamp van het Brabant Studenten Gilde in jaren dertig op Esdonk. Spapens had leuke anekdotes en interessante informatie over het ontstaan van de kapellekes en de inmiddels weer groeiende interesse ervoor. De belangstelling voor zijn lezing was met 14 bezoekers wel matig, maar waarschijnlijk had Spapens concurrentie van The Passion die op deze avond op televisie werd uitgezonden.
BIJ DE FOTO: Paul Spapens had met zijn een boeiende lezing over kapelletjes en volksgeloof in Brabant meer belangstelling verdiend.
Publicatiedatum vrijdag 3 april 2026
Gerrie Verhoeff ‘Vrijwilliger van het Jaar’
Gerrie Verhoeff is tijdens de Algemene Ledenvergadering van heemkundekring De Kommanderij Gemert op dinsdag 31 maart uitgeroepen tot ‘Vrijwilliger van het jaar’. Gerrie beheerde jarenlang de Heemkamer van heemkundekring De Kommanderij Gemert. Ze deed dat met verve en in de breedste zin van het woord.
Ze hield de Heemkamer schoon, hield de voorraden op peil, ontving er gasten, stuurde vrijwilligers aan, was de contactpersoon met het Gemeentearchief en waakte over de corporele stukken. Een jaar geleden gaf ze aan dat ze haar taken geleidelijk wilde gaan afbouwen, maar sneller dan verwacht moest ze door plotselinge ziekte met al haar taken stoppen. Ze heeft die taken intussen zorgvuldig overgedragen.
Door haar ziekte kon ze niet naar de jaarvergadering komen, maar voorzitter Roël Hoppezak bezocht haar thuis om bij haar de titel ‘Vrijwilliger van het jaar’ met een bos bloemen te bekronen. Ze is inmiddels goed herstellende van de ergste verschijnselen van haar ziekte.
BIJ DE FOTO: Gerrie Verhoeff ontvangt uit handen van voorzitter Roël Hoppezak een bos bloemen voor haar titel ‘Vrijwilliger van het Jaar’.
Voor meer foto’s van de Algemene Ledenvergadering klik HIER
Publicatiedatum donderdag 2 april 2026
Bijna twintig bezoekers van Heemkaffee bekeken Goorswinkelsepad
Jan Timmers en Martijn de Greef hielden op zondag 8 maart tijdens het Heemkaffee in de Heemkamer een lezing over het Goorswinkelsepad op Schoorswinkel en waarom dat in ere is hersteld. Jan Timmers belichtte ook de padenstructuur van Schoorswinkel en de ruzies die er vroeger werden uitgevochten over het recht van overpad. Paden waren geen gemeenschappelijk bezit en een grondeigenaar kon zijn land soms alleen bereiken over andermans grond. Grondbezitters maakten daarover onderling afspraken, maar als een stuk grond verkocht werd lukte het niet altijd om die afspraken te verlengen. Jan Timmers had voorbeelden van ruzies in het begin van de achttiende eeuw die tot de Raad van Brabant werden uitgevochten. Timmers putte zijn informatie uit getuigenverklaringen en tekeningen die voor de Raad van Brabant in vierhonderd pagina’s papier waren vastgelegd.
Martijn de Greef vertelde over het project ‘Herstel historische padenstructuur Heuvelsepad’ waarin het verdwenen zandpad Goorswinkelsepad opnieuw was aangelegd. Jan Timmers en Martijn de Greef namen de bijna twintig bezoekers van dit Heemkaffee na afloop van hun lezing mee naar Schoorswinkel om daar het nieuwe Goorswinkelsepad te gaan bekijken.
BIJ DE FOTO: Deelnemers aan het Heemkaffee gingen met Jan Timmers en Martijn de Greef het opnieuw aangelegde Goorswinkelsepad bekijken.
Publicatiedatum dinsdag 10 maart 2026
Ido Cranen vertelde over Gemertse traditie met kruiden
Tijdens het Heemkaffee op zondag 8 februari vertelde Ido Cranen van de ‘Vereniging voor ecologisch leven, koken en tuinieren’ (VELT) over de Gemertse geschiedenis met kruiden. Direct na de Tweede Wereldoorlog spande de Gemertse gemeentesecretaris Jacques van den Broek en Antoon de Kemp uit Berlicum zich in om boeren te interesseren voor het verbouwen van kruiden. Het kruidenhuis aan de Witte Brug herinnert nog aan die periode.
Veel kennis over kruiden ging in de loop der jaren bij de goegemeente verloren, maar in de tuinen van Heerlijck Hopveld (VELT-Gemert) worden sinds 1989 pogingen ondernomen om die kennis weer onder de aandacht van het grote publiek te brengen. Cranen vertelde tijdens het Heemkaffee op het terrein van Heerlijck Hopveld tegenover het kasteel hoe de Romeinen een nadrukkelijk stempel hadden gedrukt op het hedendaagse gebruik van kruiden. Oude inheemse kruiden zijn daardoor in de vergetelheid geraakt, zo vertelde Cranen. En jongeren kennen kruiden alleen nog uit de supermarkt, als ze überhaupt al weten wat dat zijn. Havermelk? Kun je haver dan melken?
Cranen liet de bezoekers van het heemkaffee ook ruiken aan en proeven van kruiden(producten). Een rondleiding door de kruidentuin behoorde bij het Heemkaffee. Andermaal had heemkundekring De Kommanderij Gemert met dit Heemkaffee een interessante zondagochtend verzorgd.
FOTOBIJSCHRIFT: Ido Cranen van VELT vertelt de bezoekers van het Heemkaffee op 8 februari over kruiden die er geteeld worden. Op de achtergrond het voormalige kruidenhuis.
Publicatiedatum zondag 8 februari 2026
Expositie burgemeester De Bekker
Burgemeester Michiel van Veen heeft op vrijdag 6 februari een expositie geopend die is gewijd aan burgemeester Ad de Bekker. De expositie is op initiatief van zoon Cees de Bekker samengesteld door het gemeentearchief en de heemkundekring, omdat het in mei tachtig jaar geleden is dat Ad de Bekker werd geïnstalleerd als burgemeester van Gemert. Hij bleef twintig jaar lang burgemeester tot 1966.
Van Veen zei in zijn toespraak dat het belangrijk is dat personen die iets hebben betekend voor de samenleving – zoals een burgemeester De Bekker – blijven herinnerd. Daarvoor is het van belang dat mensen zich blijven inzetten voor historisch onderzoek en verslaglegging daarvan, zo zei hij. Hij prees Simon van Wetten die in dit geval die taak op zich had genomen.
Van Wetten maakte ook een special van Gemerts Heem over De Bekker. Die verschijnt dit voorjaar. De opening van de tentoonstelling werd bijgewoond door enkele tientallen familieleden en bekenden van De Bekker. De expositie in de hal van het gemeentehuis is te zien tot eind april.
BIJ DE FOTO: Samensteller Simon van Wetten spreekt de familie en bekenden van De Bekker toe bij de opening van de expositie die aan de ex-burgemeester is gewijd.
Publicatiedatum woensdag 6 februari 2026
Ad Otten overleden
Op donderdag 29 januari is op 81-jarige leeftijd overleden Ad Otten. Hij was toen al enkele maanden ernstig ziek. Ad was Mister Heemkundekring. Hij was erelid van heemkundekring De Kommanderij Gemert en ontving diverse onderscheidingen waaronder een koninklijke.
Rasverteller Ad kon heel enthousiast en beeldend belangrijke feiten en anekdotes uit de geschiedenis van Gemert oplepelen. Hij was docent bij de Academie Gemert Vorstendom, schrijver van diverse boeken over de Gemertse geschiedenis, lid van de redactie van Gemerts Heem en als onderzoeker heeft hij diverse wetenswaardigheden over de geschiedenis van Gemert aan het licht gebracht.
Hij heeft zijn kennis bij allerlei gelegenheden gedeeld met het publiek, onder meer als gids die gezelschappen rondleidde in Gemert. Ook maakte hij vijftig korte documentaires die onder de titel Gemertse Mysteries te bekijken zijn via deze website Hij was voorzitter van de straatnamencommissie van de gemeente Gemert-Bakel en verklaarde samen met wijlen Luc Deimann de Gemertse straatnamen op de website van de heemkundekring.
Met Jan Timmers schreef hij in 2020 een special van Gemerts Heem onder de titel ‘Gemert Vorstendom, vorsten en banieren’, waarin hij onderbouwde waarom Gemert onder de Duitse Orde een vorstendom was. Ook over de weversgeschiedenis van Gemert heeft hij veel gepubliceerd.
Over Ad en zijn belangrijke bijdragen aan de heemkundekring valt veel meer te vertellen dan we in dit bericht kwijt kunnen. Daarom maakt de redactie van Gemerts Heem van het derde kwartaalnummer van Gemerts Heem komend najaar een special die geheel gewijd is aan Ad Otten en zijn verdiensten voor heemkundekring De Kommanderij Gemert.
BIJ DE FOTO: Ad vertelde zelfs thuis aan de keukentafel aan zijn gasten over Gemert. (Foto Paul Verhees)
Publicatiedatum vrijdag 30 januari 2026
Veel belangstelling voor Heemkaffee over De Zwarte Ruiter
Hoewel het winterse weer niet uitnodigde om de deur uit te gaan, was er op zondag 11 januari met meer dan twintig bezoekers veel belangstelling voor het Heemkaffee over Hans Gruijters, alias De Zwarte Ruiter. Tijdens dit Heemkaffee werd de lezing verzorgd door Wil van Lierop, die Hans Gruijters nog persoonlijk heeft gekend. Van Lierop schrijft regelmatig in het Gemerts Nieuwsblad over de geschiedenis van Gemert en omgeving, maar het was de eerste keer dat hij een lezing gaf.
Op de vraag uit de zaal of Hans Gruijters nou een crimineel was of een soort Robin Hood die diefstallen pleegde om armen te helpen, kon Van Lierop geen eenduidig antwoord geven. Wel toonde Van Lierop enig begrip voor een van huis uit arme sloeber die andere arme gezinnen probeerde te helpen.
Met zijn lezing gaf Van Lierop een genuanceerd beeld van een man die veroordeeld was tot vijftien jaar cel voor zijn inbraak in het postkantoor van Ravenstein waarbij een beambte werd doodgeschoten. Gruijters, die de meeste diefstallen eerlijk bekende, heeft altijd ontkend dat hij daarvoor verantwoordelijk was.
De bezoekers van dit Heemkaffee toonden zich uitermate tevreden over deze lezing en een aantal bleef zelfs nakaarten met Wil van Lierop.
BIJ DE FOTO: Bezoekers van het Heemkaaffee over de Zwarte Ruiter luisterden aandachtig naar de lezing van Wil van Lierop. (Foto Susan Franssen)
Publicatiedatum maandag 12 januari 2026
Gemert Weet bezocht Heemkamer
Heemkundekring De Kommanderij Gemert ontving op zaterdagavond 1 november zo’n vijftig deelnemers aan de dorpsquiz Gemert Weet in de Heemkamer aan de Ruijschenberghstraat in Gemert. Ze moesten er als opdracht acht foto’s op chronologische volgorde leggen, de naam van de gefotografeerde gebouwen noteren en het oorspronkelijke bouwjaar invullen. Al mochten ze in de Heemkamer op zoek gaan naar aanwijzingen voor de juiste antwoorden, het bleek voor veel deelnemers nog een hele klus.
De meeste bezoekers kwamen voor het eerst in de Heemkamer en verbaasden zich over de wetenswaardigheden over de historie van Gemert, die ze er aantroffen. De acht foto’s waren gehaald uit het boek Gemerts Erfgoed en omgezet in zwart-wit. Wie in het boek Gemerts Erfgoed ging bladeren, vond meestal wel de juiste antwoorden. Toch behaalden slechts drie van de 22 deelnemende groepen de maximale score van 48 punten. Daaronder de winnaar van Gemert Weet, Team Mix It en Fix It. Eén groep met deelnemers uit Beek en Donk wist de Heemkamer niet te vinden en scoorde daar dus ook geen punten. Desondanks werden ze derde in de eindstand van Gemert Weet.
Enkele groepen zagen de Blauwe Kei op één van de foto’s aan voor het Boerenbondsmuseum, één groep dacht dat een interieurfoto van textielfabriek Van den Acker genomen was bij drukkerij Vos. En wie bij Villa Polder ‘een herenhuis’ invulde scoorde geen punten voor de juiste naam.
De deelname van de heemkundekring aan Gemert Weet was georganiseerd door de bestuursleden Vincent Hoeks, Susan Franssen en Mieke Vos. Voor de heemkundekring was van belang dat veel mensen bij hun eerste kennismaking met de Heemkamer erg enthousiast waren en het spel ook erg leuk vonden. Of Gemert Weet nieuwe leden oplevert zal de toekomst leren. In elk geval is weer een boek van ‘Gemerts Erfgoed’ verkocht, hoewel daar niet direct reclame voor werd gemaakt.
BIJ DE FOTO: Deelnemers aan Gemert Weet proberen in de Heemkamer acht foto’s in chronologische volgorde te leggen. (Foto Susan Fransen)
Publicatiedatum zondag 2 november 2025
Glas-in-loodraam Peter Schoofs
Heemkundekring De Kommanderij Gemert heeft vandaag weer een glas-in-loodraam van de Gemertse glazenier Peter Schoofs (1902-1981) ontvangen. Schenkster is mevrouw Cock Aquarius uit het Limburgse Haelen. Ze kreeg het glas-in-loodraam uit 1954 met de afbeelding van een Christushoofd van haar oom Peter Schoofs cadeau toen ze nog een kind was. Peter was getrouwd met Floor Aquarius, Cocks tante.
Als kind hing het werk voor een raam in Cocks slaapkamertje. “De laatste jaren staat het bij mij in de vensterbank. En toen ik op internet een artikel tegenkwam over Peter Schoofs, leek mij de heemkundekring Gemert een prachtige plek om het verder te bewaren en te koesteren. Ik schenk het graag”, aldus mevrouw Acquarius.
BIJ DE FOTO: Gerrie Verhoeff, beheerster van corporele stukken in de heemkamer, (links) ontvangt het glas-in-loodraam van Peter Schoofs uit handen van Cock Acquarius.