Veel belangstelling voor Heemkaffee over De Zwarte Ruiter

Hoewel het winterse weer niet uitnodigde om de deur uit te gaan, was er op zondag 11 januari met meer dan twintig bezoekers veel belangstelling voor het Heemkaffee over Hans Gruijter, alias De Zwarte Ruiter. Tijdens dit Heemkaffee werd de lezing verzorgd door Wil van Lierop, die Hans Gruijters nog persoonlijk heeft gekend. Van Lierop schrijft regelmatig in het Gemerts Nieuwsblad over de geschiedenis van Gemert en omgeving, maar het was de eerste keer dat hij een lezing gaf.
Op de vraag uit de zaal of Hans Gruijters nou een crimineel was of een soort Robin Hood die diefstallen pleegde om armen te helpen, kon Van Lierop geen eenduidig antwoord geven. Wel toonde Van Lierop enig begrip voor een van huis uit arme sloeber die andere arme gezinnen probeerde te helpen.
Met zijn lezing gaf Van Lierop een genuanceerd beeld van een man die veroordeeld was tot vijftien jaar cel voor zijn inbraak in het postkantoor van Ravenstein waarbij een beambte werd doodgeschoten. Gruijters, die de meeste diefstallen eerlijk bekende, heeft altijd ontkend dat hij daarvoor verantwoordelijk was.
De bezoekers van dit Heemkaffee toonden zich uitermate tevreden over deze lezing en een aantal bleef zelfs nakaarten met Wil van Lierop.

BIJ DE FOTO: Bezoekers van het Heemkaaffee over de Zwarte Ruiter luisterden aandachtig naar de lezing van Wil van Lierop. (Foto Susan Franssen)

Publicatiedatum maandag 12 januari 2026

Gemert Weet bezocht Heemkamer

Heemkundekring De Kommanderij Gemert ontving op zaterdagavond 1 november zo’n vijftig deelnemers aan de dorpsquiz Gemert Weet in de Heemkamer aan de Ruijschenberghstraat in Gemert. Ze moesten er als opdracht acht foto’s op chronologische volgorde leggen, de naam van de gefotografeerde gebouwen noteren en het oorspronkelijke bouwjaar invullen. Al mochten ze in de Heemkamer op zoek gaan naar aanwijzingen voor de juiste antwoorden, het bleek voor veel deelnemers nog een hele klus.
De meeste bezoekers kwamen voor het eerst in de Heemkamer en verbaasden zich over de wetenswaardigheden over de historie van Gemert, die ze er aantroffen. De acht foto’s waren gehaald uit het boek Gemerts Erfgoed en omgezet in zwart-wit. Wie in het boek Gemerts Erfgoed ging bladeren, vond meestal wel de juiste antwoorden. Toch behaalden slechts drie van de 22 deelnemende groepen de maximale score van 48 punten. Daaronder de winnaar van Gemert Weet, Team Mix It en Fix It. Eén groep met deelnemers uit Beek en Donk wist de Heemkamer niet te vinden en scoorde daar dus ook geen punten. Desondanks werden ze derde in de eindstand van Gemert Weet.
Enkele groepen zagen de Blauwe Kei op één van de foto’s aan voor het Boerenbondsmuseum, één groep dacht dat een interieurfoto van textielfabriek Van den Acker genomen was bij drukkerij Vos. En wie bij Villa Polder ‘een herenhuis’ invulde scoorde geen punten voor de juiste naam.
De deelname van de heemkundekring aan Gemert Weet was georganiseerd door de bestuursleden Vincent Hoeks, Susan Franssen en Mieke Vos. Voor de heemkundekring was van belang dat veel mensen bij hun eerste kennismaking met de Heemkamer erg enthousiast waren en het spel ook erg leuk vonden. Of Gemert Weet nieuwe leden oplevert zal de toekomst leren. In elk geval is weer een boek van ‘Gemerts Erfgoed’ verkocht, hoewel daar niet direct reclame voor werd gemaakt.

BIJ DE FOTO: Deelnemers aan Gemert Weet proberen in de Heemkamer acht foto’s in chronologische volgorde te leggen. (Foto Susan Fransen)

Publicatiedatum zondag 2 november 2025

Glas-in-loodraam Peter Schoofs

Heemkundekring De Kommanderij Gemert heeft vandaag weer een glas-in-loodraam van de Gemertse glazenier Peter Schoofs (1902-1981) ontvangen. Schenkster is mevrouw Cock Aquarius uit het Limburgse Haelen. Ze kreeg het glas-in-loodraam uit 1954 met de afbeelding van een Christushoofd van haar oom Peter Schoofs cadeau toen ze nog een kind was. Peter was getrouwd met Floor Aquarius, Cocks tante.
Als kind hing het werk voor een raam in Cocks slaapkamertje. “De laatste jaren staat het bij mij in de vensterbank. En toen ik op internet een artikel tegenkwam over Peter Schoofs, leek mij de heemkundekring Gemert een prachtige plek om het verder te bewaren en te koesteren. Ik schenk het graag”, aldus mevrouw Acquarius.

BIJ DE FOTO: Gerrie Verhoeff, beheerster van corporele stukken in de heemkamer, (links) ontvangt het glas-in-loodraam van Peter Schoofs uit handen van Cock Acquarius.

Publicatiedatum vrijdag 31 oktober 2025

Vrijwilligersuitje heemkundekring en gemeentearchief

Vrijwilligers van heemkundekring De Kommanderij Gemert en het Gemeentearchief Gemert-Bakel maakten op zaterdag 25 oktober een uitstapje naar het Edah-museum en het Draaiorgelmuseum in Helmond. De heemkundekring en het gemeentearchief bieden elk jaar zo’n excursie aan als waardering voor de onbezoldigde inspanningen die de vrijwilligers voor hen leveren.
Dit jaar namen twintig vrijwilligers deel aan de excursie. Eigenlijk was het de bedoeling om de tocht naar Helmond gezamenlijk per fiets te maken. Maar omdat de hele dag regen werd verwacht (die ook kwam) besloot de organisatie het reisje naar Helmond per auto te maken. De deelnemers vertrokken om half twaalf bij de heemkamer aan de Ruyschenberghstraat en legden onderweg voor een lunch aan bij het Parkpaviljoen in Beek en Donk.
Op de afgesproken tijd om half twee arriveerden de deelnemers aan dit uitstapje in de voormalige Van Gend & Loosloodsen aan de Binnen Parallelweg in Helmond, waar zowel het Edah-museum als het Draaiorgelmuseum zijn gehuisvest. De rondleiding van vijf kwartier door het museum van de voormalige kruideniers Ebben, Dames, Aukes en Hettema vonden de Gemertenaren eigenlijk te kort, maar ook het Draaiorgelmuseum had zijn tijd nodig. Na uitleg over de door de Helmondse familie Bocken verzamelde orgels en de bijbehorende draaiorgelklanken eindigde het vrijwilligersuitstapje met nog een gezellig samenzijn rond de klok van vijf uur.

BIJ DE FOTO: De vrijwilligers maakten er een gezellig samenzijn van in het Draaiorgelmuseum.

Publicatiedatum zondag 26 oktober

Zeer drukbezocht heemkaffee over MIC

De organisatie van de heemkundekring zag het eigenlijk al aankomen: er werd heel veel publiek verwacht voor het Heemkaffee over de Most Indepenent Community (MIC). Daarom werd uitgeweken naar de zaal van Dientje aan de Kerkstraat, want de Heemkamer waar het Heemkaffee traditioneel gehouden wordt zou te klein zijn. Het is maar goed dat hierop werd geanticipeerd, want Harry Slits en Alex van Antwerpen hielden hun lezing zelfs bij Dientje voor een volle zaal met meer dan zeventig belangstellenden. Het was in geen jaren zo druk op een Heemkaffee, maar veel zeventigers van nu waren zelf de jonge bezoekers van het stamcafé aan het Kruiseind, of namen deel aan acties of aan werkgroepen van MIC.
De twee sprekers stonden eind jaren zestig mee aan de wieg van MIC. De afkorting was er eerder dan de naam voluit. MIC zou namelijk starten in de voormalige bakkerij van Leo van Kol en de jongeren hadden voor de naam de link gelegd met de ‘mik’ die er ooit gebakken en verkocht werd. Toen voor het begin van de jongerengroepering werd uitgeweken naar een nabijgelegen leegstaand café was de naam al gekozen en voor wie zich afvroeg wat de beweging inhield werd de volledige naam Most Indepenent Community gekozen, waarvan de afkorting weliswaar anders geschreven werd maar toch met zelfde uitspraak kon blijven gehandhaafd.
Slits en Van Antwerpen hadden aan de twee uur die voor het Heemkaffee waren uitgetrokken niet genoeg om de hele geschiedenis van MIC nog eens voor het voetlicht te brengen, maar veel bezoekers konden die zelf aanvullen. Dat zeventigers en tachtigers van nu zich in de jaren zeventig als jongeren actief bemoeiden met het sociale leven in het dorp, heeft tot op de dag van vandaag zijn sporen nagelaten.
Voor belangstellenden gaan Harry Slits en Alex van Antwerpen nog een boek maken over MIC. Bezoekers van het heemkaffee konden al voorintekenen als ze een exemplaar willen kopen.

BIJ DE FOTO: het drukbezochte Heemkaffee bij Dientje.

Publicatiedatum dinsdag 7 oktober 2025

Verhalentafel over het boerenleven

Heemkundekring De Kommanderij Gemert wijdde zijn vijftiende Verhalentafel op woensdag 17 september aan het boerenleven. Paul Verhees sprak in Zorgcentrum Ruijschenbergh voor een goedgevulde zaal met Corry van den Broek, dochter van een melkveehouder uit De Mortel en tegenwoordig met haar man Paul eigenaar van een bloemkwekerij op Esdonk. Ze verruilden de melkveehouderij voor een tuinbouwbedrijf en bleven zo werkzaam in de agrarische sector met toekomst. De zonen bereiden zich al voor op opvolging in het bedrijf. Ook aan de verhalentafel zat Johan van Melis van de ZLTO om mee terug te blikken en vooruit te kijken in de boerensector.

Zoals gebruikelijk legde Omroep Centraal de middag weer vast in beeld en geluid. De Verhalentafel is te bekijken door te klikken op deze link: Verhalentafel het Boerenleven

Publicatiedatum vrijdag 19 september 2025

Heemkundekring op Gemert Mèrt

Op Gemert Mèrt op zondag 14 september was Heemkundekring De Kommanderij Gemert weer vertegenwoordigd met een kraam en een aantal vrijwilligers die het werk van de heemkundkring onder de aandacht van het voorbijstromende publiek brachten. Thema was dit jaar het kasteel. Nog vaak horen we in Gemert: “Daar moeten ze afblijven. Ze moeten het laten zoals het was.”

De heemkundekring volgt de ontwikkelingen op het kasteelcomplex al jaren kritisch, met het oog op het behoud van erfgoed. Daarbij hoort het besef dat er iets aan moet gebeuren, want erfgoed dat niet wordt onderhouden vervalt en gaat zo verloren. Daarom is de heemkundekring blij met het initiatief van projectontwikkelaar BL Huisvesting, die het kasteel wil gaan exploiteren als hotel. Dat het gaat om een exclusief hotel in de hogere prijsklasse, heeft alles te maken met de kosten die er met het onderhoud gemoeid zijn. En dat het kasteel daardoor minder toegankelijk wordt voor een groter publiek is een aanvechtbaar argument.

In de ruim zes eeuwen dat het kasteel bestaat, is het maar een paar decennia toegankelijk geweest voor buitenstaanders.  De projectontwikkelaar wil de tuinen na renovatie van het kasteelcomplex weer openstellen voor het publiek. Dus het kasteelcomplex blijft van ‘ons’.

Tijdens Gemert Mèrt liet de heemkundekring met foto’s zien, dat het kasteel door de eeuwen heen vaak veranderd is. Voorbijgangers konden acht foto’s in tijdsvolgorde hangen, waarbij ze moesten letten op wijzigingen die het kasteel in de loop der eeuwen heeft ondergaan. De eerste hoofdburcht uit de vijftiende eeuw is in de achttiende eeuw vervangen door een nieuw kasteel, belangrijke gebouwen die zijn toegevoegd zijn de donjon midden zestiende eeuw, het poortgebouw met brug begin zeventiende eeuw en de jezuïetenvleugel aan het Ridderplein in begint van de twintigste eeuw. Van alle voorbijgangers die een poging waagden, deden alleen burgemeester Van Veen en Jan Timmers – een actief lid van de heemkundekring – dit foutloos.

Dat het Gemertse heemgevoel nog steeds leeft bleek uit de reacties. Enkele voorbijgangers meldden zich aan als nieuw lid en ook boeken werden nog steeds goed verkocht.

BIJ DE FOTO: De kraam waarmee heemkundekring De Kommanderij Gemert zich presenteert op Gemert Mèrt 2025.

Publicatiedatum maandag 15 september 2025

Heemkaffee over heksen druk bezocht

Tijdens het Heemkaffee op zondag 7 september vertelde Maria van Deutekom over heksen die sinds de vijftiende eeuw bij de bevolking angst inboezemden. Haar lezing werd door 27 leden van de heemkundekring bijgewoond. Ze hoorden dat sprookjesheksen op een bezemsteel en met puntmutsen pas in de achttiende eeuw opdoken, maar dat veelal lelijke oude vrouwtjes al veel eerder verantwoordelijk werden gehouden voor onheil, zoals ziekten onder mensen en vee. Hoe bepaald werd of iemand een heks was, hoe heksen vervolgd werden en veel meer wetenswaardigheden en verhalen kreeg het publiek van Van Deutekom te horen.

Publicatiedatum maandag 8 september 2025

Rabo ClubSupport

Heemkundekring De Kommanderij Gemert neemt deel aan  Rabobank ClubSupport 2025. De Rabobank ondersteunt met deze actie elk jaar clubs in de samenleving financieel. Leden van Rabobank Peel Noord mogen net als vorige jaren hun stem uitbrengen op hun favoriete club voor de verdeling van dit ‘coöperatieve dividend’. De stemmen zijn dus geld waard. Hoe meer stemmen er op een club uitgebracht worden, hoe meer geld deze ontvangt.
Vorig jaar mocht de heemkundekring uit deze actie 289 euro ontvangen. Dit jaar staat de stemperiode van de ClubSupportactie open van 1 tot en met 23 september. Leden van de Rabobank krijgen automatisch bericht hoe en wanneer zij hun stem kunnen uitbrengen. Het doel van de Heemkundekring dit jaar is educatie. Heemkundekring De Kommanderij Gemert heeft hiervoor onder andere de Academie Gemert Vorstendom opgericht.

Publicatiedatum maandag 25 augustus 2025

Excursie naar Roermond afgelast